Οι δύο Σχολάρχαι της αναδιοργανωμένης ΙΘΣΧ

Τήν 8ην δ' Ὀκτωβρίου 1951, εἰς τήν αἴθουσαν τῶν τελετῶν ἐγκαινιάζετο ἡ νέα περίοδος λειτουργίας τῆς Σχολῆς, ἡ Δ' κατά σειράν εἰς τήν ἱστορίαν τοῦ μακραίωνος βίου αὐτῆς, μέ ἀναδιοργανωμένον τό ἐκπαιδευτικόν αὐτῆς σχῆμα καί τό ἀκαδημαϊκόν αὐτῆς καθεστώς, διά τῆς ἐνάρξεως τῶν μαθημάτων, μέ τήν καθιερωμένην τέλεσιν τοῦ Ἁγιασμοῦ, παρουσίᾳ τῆς Α. Θ. Π. τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Ἀθηναγόρου, μελῶν τῆς Ἱερᾶς Συνόδου καί τῆς Ἐφορείας τῆς Σχολῆς καί τῶν καθηγητῶν αὐτής9. Σημειωτέον ὅτι ἡ ἡμερομηνιά τοῦ ἐγκαινιασμοῦ τῆς νέας αὐτῆς περιόδου, ὅλως συμπτωματικῶς συνέπεσεν νά εἶναι ἡ αὑτή μέ τήν ἡμερομηνίαν κατά τήν ὁποίαν ἐγκαινιάσθη πρός 107 ἀκριβῶς ἐτῶν, ἤτοι τήν 8ην Ὄκτωβριου 1844, ἡ ἔναρξις τῶν μαθημάτων τῆς νεοϊδρυθείσης Θεολογικῆς Σχολῆς, εἰς τήν Ἱεράν Μονήν τῆς Ἁγίας Τριάδος.

Εἰς τήν προσφώνησιν αὐτοῦ, κατά τήν ἐναρκτήριον τελετήν, ὁ νέος Σχολάρχης, ἐχαρακτήρισε τήν ἐγκαινιαζομένην Δ' περίοδον λειτουργίας τῆς Σχολῆς ὡς «λαμπράν, φωτεινήν καί ἐλπιδοφόρον διά τήν κοινήν πάντων ἡμῶν Τροφόν Ἱεράν Θεολογικήν Σχολήν» καί ἐπεσήμανεν, ὃτι δι' αὐτῆς ἐπραγματοποιοῦντο αἱ προσδοκίαι τῆς Ἐκκλησίας διά τήν Σχολήν, μέ τήν ἀποκατάστασιν αὐτῆς εἰς τήν θέσιν καί τήν μορφήν, τήν ὁποίαν εἶχε ἄνεκαθεν, πρός τελεσφορωτέραν ἐκπλήρωσιν καί συμφώνως πρός τάς ἀναγκας καί τάς ἀπαιτήσεις τῶν καιρῶν, τοῦ ὑψηλοῦ αὐτῆς προορισμοῦ καί τῆς ἱερᾶς ἀποστολῆς της:

«Ἐάν πάντοτε ἡ τελετή τῆς ἐνάρξεώς τῶν μαθημάτων ἐν τῇ Σχολῇ ἀπετέλει ἀφορμήν δοξολογίας τοῦ Ὀνόματος τοῦ Παναγάθου Θεοῦ,πολλῷ μᾶλλον ἡ ἐφετεινή ἱερά τελετή δέον νά ἀποτελέσῃ ἐξαιρετικήν ἀφορμήν δοξολογίας τοῦ ὀνόματος τοῦ Ὑψίστου, ἐπιφυλάξαντος τῇ Τροφῷ Ἱερᾷ Θεολογικῇ Σχολῇ τήν ἡμέραν ταύτην καθ’ ἥν πραγματοποιοῦνται εὐγενεῖς πόθοι καί προσδοκίαι καί ἐπιστέφονται πολυετεῖς ὑπέρ τῆς Σχολῆς προσπάθειαι τῆς Μητρός Ἐκκλησίας.

Ὄντως ἡ Σχολή ἡμῶν διά τοῦ ἐσχάτως, εὐμενείᾳ τῆς σεβαστῆς ἡμῶν Κυβερνήσεως, ἐγκριθέντος νέου ὀργανισμοῦ αὐτῆς, προσκτᾶται καί ἐξωτερικῶς τήν προσήκουσαν αὐτῇ αἴγλην καί ἀποκαθίσταται καί κυβερνητικῶςεἰς τροχιάν ἐξασφαλίζουσαν αὐτῂ πάσας τάς ἀπαραιτήτους διά τήν ἀπρόσκοπτον καί καρποφορωτέραν λειτουργίαν αὐτῆς προϋποθέσεις.

Κατωχυρωμένη ἤδη ἡ Σχολή ὑπό τοῦ Νόμου καί τοῦ νέου αὐτῆς Κανονισμοῦ δύναται μετά μείζονος βεβαιότητος νά ἀποβλέπῃ πρός τούς μεγάλους σκοπούς, οὕς ἀπό μιᾶς ἑκατονταετηριδος καί πλέον ἔθετο πρό αὐτῆς ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία, καί οὕς μετά τοσαύτης ἐπιτυχίας ἄχρι τοῦ νῦν ἐξυπηρέτησε καί ἐξυπηρετεῖ10.

Ἀναφερθείς δέ, ἐν συνεχεία, εἰς τήν ἀνατεθεῖσαν εἰς αὐτόν ἐντολήν τῆς Ἐκκλησίας, νά ἀναλάβῃ τήν διεύθυνσιν τῆς Σχολαρχίας, ἐδήλωσεν ὅτι, καίτοι συναισθάνετο τήν στέρησιν τῶν ἀπαιτουμένων κεφαλαίων διά τήν ἀνάληψιν μιᾶς τόσον ὑπευθύνου θέσεως, ἦτο ἕτοιμος διά πᾶσαν θυσίαν πρός εὐόδωσιν τοῦ στοχαζομένου ἱεροῦ σκοποῦ τῆς Σχολῆς: «Ἐπιτραπήτω μοί ὅμως κατά τήν σημερινήν ταύτην σεμνήν τελετήν, καθ' ἥν ἔργῳ ἀναλαμβανω τήν ἀνατεθεῖσαν μοί λίαν τιμητικήν ἐντολήν τῆς διευθύνσεως τῆς Τροφοῦ Σχολῆς, καθ' ἥν ἡ Ἐκκλησία ἐμπιστεύεταί μοι τήν πολύτιμον ταύτην παρακαταθήκην νά ἐκφράσω καί τάς ὅλως προσωπικάς μου εὐχαριστίας, ὡς καί τά διακατέχοντα τήν ψυχήν μου αἰσθήματα βαθυτάτης εὐγνωμοσύνης πρός τήν Ὑμετέραν Θειοτάτην Παναγιότητα καί τήν περί Αὐτήν χορείαν τῶν συγκροτούντων τήν Ἁγίαν καί Ἱεράν Σύνοδον καί τήν Ἐφορείαν τῆς Σχολῆς Ἁγίων Ἀρχιερέων, ἐπί τῷ νέω τούτω δείγματι τῆς πρός τό πρόσωπόν μου ἐκδηλωθείσης πολλῆς τῆς Ἐκκλησίας ἐμπιστοσύνης.

Συναισθάνομαι ἐν ὅλῳ τῷ βάθει αὐτοῦ τό μέγεθος τῆς εὐθύνης τοῦ ἀνατεθέντος μοι ἔργου καί πρός ἐξυπηρέτησιν τοῦ ἱεροῦ τούτου σκοποῦ, ὁμολογῶ τήν ἀνεπάρκειαν τῶν κεφαλαίων τά ὁποῖα διαθέτω. Πέποιθα ὅμως ἐπί τήν ἐνίσχυσιν τοῦ τά ἐλλείποντα ἀναπληροῦντος παντοδυνάμου Θεοῦ, πέποιθα ἐπί τό στοργικόν ἐνδιαφέρον τῆς Ὑμετερας Θειοτάτης Παναγιότητος καί τῆς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου, πέποιθα ἐπί τήν συνεργασίαν τῶν Ἐλλογίμων καθηγητῶν καί τήν στοργήν καί ἀγάπην τῶν πάσης ἀγάπης ἀξίων μαθητῶν, καί ἀναλαμβάνω τό ἱερόν ἒργον.

Κατά τήν ἐπίσημον δέ ταύτην στιγμήν διαβεβαιοῦμαι ὅτι οὐδενός θέλω φεισθῇ κόπου καί μόχθου πρός δικαίωσιν τῶν ἐπ' ἐμέ στηριχθεισῶν ἐλπίδων τῆς Ἐκκλησίας, οὐδεμίαν θέλω ἀποφύγει θυσίαν πρός πραγμάτωσιν τοῦ ὑπό τῆς Τροφοῦ Σχολῆς στοχαζομένου ἱεροῦ σκοποῦ, τοῦ καταρτισμοῦ δηλονότι ψυχικῶς καί πνευματικῶς κληρικῶν ἀξίων της κλήσεως αὐτῶν, κληρικῶν διαπνεομένων ὑπό πνεύματος Χριστοῦ, ἐμπνεομένων ὑπό ἀνωτέρας ἰδεολογίας, προθύμων νά θυσιάσωσι τό πᾶν πρός ἐξυπηρέτησιν τοῦ πλησίον... Ὁ ἱερός οὗτος σκοπός, ἡ εὐγενής αὕτη ἰδεολογία θέλει ἐφεξῆς ἀπορροφήσει τήν ὅλην σκέψιν καί δραστηριότητά μου»11.

Ὁ νέος Σχολάρχης, Μητροπολίτης Ἰκονίου Ἰάκωβος, ἐτήρησεν ἀπαρεγκλίτως τήν δημόσιαν καί ἐπίσημον ὡς ἄνω διαβεβαίωσίν του πρός τήν Μητέρα Ἐκκλησίαν, κατά τήν ἐπίσημον ἀνάληψιν τῆς διευθύνσεως τῆς Σχολαρχίας, καί ὄντως ἐθυσίασεν ἐαυτόν εἰς τόν βωμόν τοῦ καθήκοντος καί τῆς εὐθύνης διά τήν ἐκπλήρωσιν τοῦ ἱεροῦ σκοποῦ καί τῆς ἀποστολῆς τῆς γεραρᾶς Τροφοῦ Θεολογικῆς Σχολῆς, δικαιώσας ἀναμφιβόλως πλήρως τήν πολλήν τῆς Ἐκκλησίας ἔμπιστοσυνην πρός τό πρόσωπόν του καί τάς στηριχθείσας εἰς αὐτό χρηστάς ἐλπίδας της διά τήν ἐπί τά κρείττω ἀκαδημαϊκῶς καί πνευματικῶς ἀναδιοργάνωσιν τοῦ ἱστορικοῦ καί Πανορθοδόξου Θεολογικοῦ Φυτωρίου αὐτῆς.

Ἡ τελεσφόρος θεμελίωσις τοῦ νέου ἀκαδημαϊκοῦ καθεστῶτος τῆς Σχολῆς διά τῆς ἐφαρμογῆς του νέου Κανονισμοῦ αὐτῆς καί ἡ σταδιακή ὁλοκλήρωσις του ἐντός μιᾶς τετραετίας (1951-1955) εἶναι ἐπίτευγμα τοῦ Μητροπολίτου Ἰκονίου Ἰακώβου, τοῦ πρώτου Σχολάρχου τῆς τετάρτης περιόδου τῆς σχολῆς, τοῦ ὁποίου ἡ Σχολαρχία, μέ τούς ἀγλαούς καρπούς, τούς ὁποίους ἀπέδωκεν ἐπ' ἀγαθῷ τῆς Μητρός Ἐκκλησίας καί τῆς Ὀρθοδοξίας καθόλου, ἀποτελεῖ σταθμόν εἰς τήν νεωτέραν ἱστορίαν τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς12.

Δέν παύει δέ νά μνημονεύεται, ἀπό ὅσους τήν ἐβίωσαν καί εὑρίσκονται σήμερον εἰς τήν διακονίαν τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλά καί εἰς τήν ὑπηρεσίαν τῆς Παιδείας καί ἄλλων ἐπιστημῶν, ἀνά τήν ὑφήλιον, μέ αἰσθήματα σεβασμοῦ, βαθείας εὐγνωμοσύνης καί πολλῆς ἀγάπης, δι’ ὅσα πολύτιμα διά τόν πνευματικόν καί θεολογικόν αὐτῶν καταρτισμόν ἀπεκόμισαν ἀπό τήν προσωπικότητα τοῦ ἡγουμένου αὐτῆς13, παρά τήν πολλήν αὐστηρότητα, πού τήν ἐχαρακτήριζε καί τάς ἀντιδράσεις καί δυσαρεσκείας, πού προκαλοῦσε κατά τήν διάρκειαν τῶν σπουδῶν των καί τῆς κοινοβιακῆς ζωῆς των εἰς τήν Σχολήν14. Ὁ Σχόλάρχης Μητροπολίτης Ἰκονίου Ιάκωβος περέμεινε καί θά παραμείνῃ στή μνήμη των, ώς ό πολύ αυστηρός καί ἄτεγκτος Σχολάρχης, άλλά καί ώς ό ὑποδειγματικός ἡγούμενος τοῦ κοινοβίου τῆς Σχολης καί ό ἀγαθός πνευματικός πατέρας.

Βαθύς γνώστης τοῦ νέου Κανονισμοῦ τῆς Σχολῆς, ἐπί τῆς οὐσίας καί τῶν λεπτομερειῶν του, ἀπό τήν πολύτιμον συμβολήν του εἰς τήν ἐπεξεργασίαν καί εἰς τήν ἀποδοχήν του ἀπό τό Ἀνώτατον Έκπαιδευτικόν Συμβούλιον τοῦ Υπουργείου ἐπί τής Παιδείας, καί εἰς τήν έγκρισιν καί έπικύρωσίν του μέ άπόφασιν της Τουρκικής Κυβερνήσεως, καί ἂριστος γνώστης τῆς τουρκικῆς γλώσσης, εἰς τήν ὁποίαν συνέτασσεν καί ἐδακτυλογράφει ὁ ἴδιος, καθ' ὅλον τό διάστημα τῆς Σχολαρχίας του, ἅπαντα τά ἐπίσημα ἔγγραφα καί διεξήγαγεν τήν μετά τοῦ Ὑπουργείου ἐπί τῆς Παιδείας σχετικήν ἀλληλογραφίαν τῆς λειτουργίας τῆς Σχολῆς, κατώρθωσεν, μέ τήν ἀπαράμιλλον ὑπευθυνότητα καί τήν ἀφοσίωσιν εἰς τό καθῆκον, ἡ ὁποία τόν διέκρινε καί τήν ἐκπλήσσουσαν καί παραδειγματικήν αὐτοῦ φιλοπονίαν, νά ἀντιμετωπίσῃ καί νά ἐπιλύσῃ ὅλας σχεδόν τάς εἰς τήν διαδρομήν τῆς ἐφαρμογής τοῦ νέου Κανονισμοῦ καί τῆς ἐσωτερικῆς διοικήσεως τῆς Σχολῆς, παρουσιασθείσας ἀπροσδοκήτους δυσχερείας καί νά ἐπιτύχῃ πλήρως τήν ὁμαλήν μετάβασιν ἀπό τό παλαιόν σύστημα λειτουργίας τῆς Σχολής εἰς τό νέον.

Πάντα ταύτα ὅμως, μέ τήν πάροδον τῶν τεσσάρων ἐτῶν ἀπό τῆς ἀναλήψεως τῶν εὐθυνῶν τῆς Σχολαρχίας, συνέβαλαν εἰς τόν κλονισμόν τῆς ὑγείας του, διό καί μέ τή λήξη τῆς μεταβατικῆς περιόδου τῆς ἀναδιοργανώσεως τῆς Σχολής, μέ τό νέο Κανονισμό λειτουργίας της καί τήν ἀπόλυσιν τῶν πρώτων ἀποφοίτων, ὑπό τό νέο διευρυμένο πρόγραμμα σπουδῶν, ἔκρινεν ὅτι ἦτο ἀναγκαία ἡ ἀποχώρησή του ἀπό τήν Σχολαρχία.

Τήν 15ην Ἰουλίου 1955, ὁ Ἰκονίου Ἰάκωβος, παρά τάς ἀντιρρήσεις τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Ἀθηναγόρου, τῆς Ἱεραρχίας καί τῆς Ἐφορείας τῆς Σχολῆς15, νά ἀποδεχθοῦν τήν ἐκ τῆς Σχολαρχίας παραίτησή του, αὐτός δέν μετεπείσθη, καί ὑπέβαλεν αὐτήν πρός τήν Ἐκκλησίαν, λόγω ὑγείας.

Τόν Μητροπολίτην Ἰκονίου διεδέχθη εἰς τήν Σχολαρχίαν, ὁ ἐκ τῶν καθηγητῶν τῆς Σχολῆς, εἰς τό μάθημα τῆς Φιλοσοφίας καί τῆς Ἠθικῆς, Ἀρχιμ. Μάξιμος Ρεπανέλλης (1955 - 1971), μετέπειτα Μητροπολίτης Σταυρουπόλεως (1961 - 1991), κληρικός βαθειά ἀφωσιωμένος εἰς τήν διακονίαν τῆς Μητρός Ἐκκλησίας, διακρινόμενος διά τό ἦθος του, μέ πολλήν ἀγάπην πρός τήν ἐκθρέψασαν αὐτόν Μητέρα Σχολήν, ὑπέρ τῆς ὁποίας καί ἐθυσίασεν ἑαυτόν, ὁραματιζόμενος καί προγραμματίζων τήν Σχολαρχίαν του μέ ὄνειρα καί κατεύθυνσιν τήν περαιτέρω καί ἐπί τά κρείττω ἀναβάθμισιν καί ἐξέλιξιν τοῦ θεολογικοῦ καί πνευματικοῦ καταρτισμοῦ τῶν σπουδαστῶν, μέσα εἰς τά πλαίσια πού παρεῖχεν ὁ νέος Κανονισμός τῆς Σχολῆς καί αἱ μέχρι τότε ἐκδηλούμεναι εὐμενεῖς διαθέσεις τῆς Κυβερνήσεως διά τήν λειτουργίαν της.

Ἡ Νέα περίοδος τῆς Ἱερᾶς Θεολογικῆς Σχολῆς, Ὀρθοδοξία, τομ.26, 1951, σελ.384-402.
Ἔνθ. ἀνωτ. σελ.390, 391.
Αὐτόθι, σελ.391,392.
«Ἐπί μίαν τετραετίαν εἰργάσθη ἀόκνως καί ἀκαταπονήτως ἐν αὐτῇ, νυχθημερόν μοχθῶν ὑπέρ τῆης πνευματικῆς καί λοιπῆς ἀνορθώσεως αὐτῆς, γενόμενος τύπος καί ὑπογραμμός πᾶσι τοῖς ἐν αὐτῇ τήν κατά Θεόν ἐπιστήμην διδασκομένοις.
Σχολαρχοῦντος τοῦ ἀοιδίμου Ἰκονίου Ἰακώβου, ἡ Σχολή οἰακιζομένη ὑπό ἐπιδεξίου οἰκοστρόφου, εἰσῆλθεν ἐπί νέας τροχιᾶς προόδου καί πνευματικῆς ἀναπτύξεως, ἧς τούς καρπούς ἀπό πολλοῦ ἤρξατο ἡ Ἐκκλησία νά καρποῦται». Λόγος ἐπιμνημόσυνος, ἐκφωνηθείς ἐν τῷ Πανσέπτῳ Πατριαρχικῷ Ναῷ, ὑπό τοῦ τότε Ὑπογραματέως τῆς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου Παύλου, νῦν δέ Μητροπολίτου Σουηδίας, κατά τό Τεσσαρακονθήμερον Μνημόσυνον, τῇ 30ῃ Μαίου 1965, ὑπέρ τοῦ ἀοιδίμου Μητροπολίτου Ἰκονίου κυροῦ Ἰακώβου, σέλ. 6.
Ἐκ τοϋ 'Ἀρχείου τοϋ Μητροπολίτου Σουηδίας Παύλου.
Ὁ Ἰκονίου Ἰάκωβος ἦταν ἕνας ἅγιος τοϋ καιροῦ μας, τοῦ τόπου μας καί τοῦ τρόπου μας... στά λίγα ἐπίγεια χρόνια του ὅσοι κι ἄν τόν ἔγνωρισαν αἰσθάνθηκαν ἔντονα πῶς ἐνσάρκωσε ἀθόρυβα τόν κόσμο τῶν ἀσωμάτων.
...Ἔμπαινε τελευταῖος εἰς τό Ναό —ἀφοῦ παρελαύναμε πρῶτα μπροστά του γιά ἀστραπιαία ἐπιθεώρηση ὅλοι οἱ μαθηταί- κι ἀπό τή στιγμή πού ἀνέβαινε στό παραθρόνιο καί σταύρωνε τά χέρια του πάνω στό μπράτσο τοῦ στασιδιοῦ του δέν ἐκινεϊτο πιά, λές κι ἦταν ὁ «μαρμαρωμένος βασιλιάς».
Μέ τό ἀρχαγγελικό του παράστημα ἐφάνταζε στά ἔκπληκτα μαθητικά μας μάτια σάν ἀνύστακτος καπετάνιος πάνω στή γέφυρα. Κι ἦταν ἀληθινά ὁ καπετάνιος στή πνευματική ὀλκάδα, πού κουβαλοῦσε τούς στρατολογημένους ἀπ’ ὅλο τό χριστιανικό κόσμο νέους, στό ὄνειρο καί πρόγραμμα τῆς Ἐκκλησίας, δηλαδή στό νά τούς κάμει «ἁλιεῖς ἀνθρώπων».
Ἀρχιεπισκόπου Αὐστραλίας Στυλιανοῦ, Μνήμη Μητροπολίτου Ἰκονίου Ἰακώβου, Ἐπετηρίς Ἑστίας Θεολόγων Χάλκης, Ἀθῆναι 1980, σέλ. 187, 140.
«Ὁ Ἰκονίου Ἰάκωβος εἰς τήν συνείδησιν τῶν μαθητῶν τῆς Σχολῆς παραμένει πάντοτε ὁ αὐστηρός, σοβαρός καί ἀκίνητος ἐπί τοῦ παραθρονίου τοῦ Ναϊδίου τῆς Σχολῆς ἱστάμενος Σχολάρχης,... ὑποδειγματική μορφή ἤθους καί ἀρετῆς διά τόν ὑλιστικόν αἰῶνα μας, ἔμψυχος εἰκών καί γέρας τῆς ἀρετῆς, ζωντανόν δέ παράδειγμα εἰς ἡμᾶς τούς μαθητάς του, πού μᾶς ἐμεγάλωσε μέσα εἰς τήν πυρακτωμένη προσωπικήν του κάμινον τῆς εὐσεβείας καί τῆς ἀρετῆς, τῆς πίστεως καί τῆς ἐλπίδος... Τό αὐστηρόν του πρόσωπον, ἡ ἀφοσίωσίς του εἰς τό καθῆκον, ἡ αὐστηροτης εἰς τήν διοίκησιν, τό ἀδούλωτον πνεῦμα, τό ἀκέραιον τοῦ ἤθους καί τοῦ χαρακτῆρος του... δέν πρόκειται νά ἔξαφανισθουν ὑπό τῆς λήθης τοῦ χρόνου ἀπό τάς ψυχάς καί τάς καρδίας τῶν μαθητῶν...». Μητροπολίτου Περιστερίου Χρυσοστόμου (Γερασίμου Σ. Ζαφείρη), Ἡ Θεολογική Σχολή τῆς Χάλκης (Ἀναμνήσεις - Βιώματα -Ὁραματισμοί) Ἀθῆναι 1986, σέλ. 186, 190.
Διά τό θέμα τῆς αὐστηροτητος γράφει, οἰονεί παραπονούμενος, εἰς τόν ἄλλοτε συμμαθητήν του καί στενόν φίλον του στή Σχολή, Ἄρχιμ. Παρθένιον Κοϊνίδην, Ἀρχιγραμματέα τότε τοῦ Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας, καί νῦν Πατριάρχην,ὁὁποῖος καί ἀναφέρει τά ἑξῆς: «Εἰς τάς 7 Φεβρουαρίου 1955 μοῦ ἐστειλλε γράμμα. Εἶναι τήν ἔποχη αὐτή Σχολάρχης τῆς τροφοῦ μας Θεολογικῆς Σχολῆς, πού μαθητεύσαμε τά ἴδια χρόνια. Θά ἤθελα νά σημειώσω, ὅτι στόν ἀγῶνα του τῆς Σχολαρχίας, στήν ζωή μέ τούς μαθητές, δυσκολίες συναντοῦσε. Τόν θεωροῦσαν πολύ αὐστηρό. Καί αὐτό τό νοιώθει καί τό γράφει. Κρίνει τόν ἑαυτό του, ἐξομολογεῖται, καί πονάει, ἀλλά δέν παύει ν' ἀγωνίζεται. Κάθε του λέξη λέγει πολλά, καί ταπεινά κρίνει, σημαδεύει κατα-στάσεις. Καί μέσα σ' αὐτές ὁμολογεῖ ὅτι ζεῖ καί ό ἴδιος».
Μητροπολίτου Καρθαγένης Παρθε¬νίου, Σχέσεις Πατριαρχείων Κωνσταντινουπόλεως καί "Αλεξανδρείας, Μνήμη Μητροπολίτου Ικονίου Ιακώβου, Αθήναι 1984, σελ. 363.
«Καί ἄν κάποτε δυσαρεστοῦσε ή ἀπόλυτη καί αὐστηρά τάξις καί πειθαρχία του, ὅλοι οί από¬φοιτοι μετά, ἔξω στή ζωή, δικαιώσαμε ἀπόλυτα τήν αύστηρή καί ὑπεύθυνη στάσι καί συμπερι¬φορά του καί ἀποθαυμάζουμε πάντοτε στήν ἱερή μνήμη του τήν μεγάλη φυσιογνωμία του, τήν μεγάλη καρδιά του, τήν ἱερότητα τοῦ προσώπου του, τήν ἁγιότητα τοῦ βίου του».
Μητροπολίτου Ιερισσού, Αγίου Ὄρους καί Άρδαμερίου Νικοδήμου, Μνήμη Σχολάρχου Ἰκονίου Ἰα¬κώβου, εἰς Μνήμη Μητροπολίτου Ἰκονίου Ἰακώβου, Ἀθῆναι 1984, σελ. 40.
Ἀἱ ἀντιρρήσεις αὗται διαφαίνονται ἀπό ὅσα ἀναγράφονται εἰς τό περί τῆς παραιτήσεως ἀνακοινωθέν τῆς Ἐφορίας τῆς Σχολῆς: «Ἡ Ἐφορία ἔχουσα ὑπ’ὄψιν ὅτι ἡ Αὐτοῦ Σεβασμιότης διά τῶν ἐξόχων Αὐτῆς προσόντων καί ἱκανοτήτων συνέβαλε τά μέγιστα εἰς τήν πλήρη ἀποκατάστασιν τῆς Σχολῆς εἰς τήν παλαιάν αὐτῆς περιωπήν καί ἀξίαν, παρεκάλεσε τόν Μητροπολίτην Ἰκονίου ὅπως τουλάχιστον συνέχιςῃ δί' ἕν ἀκόμη ἔτος τήν Σχολαρχίαν αὐτοῦ, ἀποδειχθεῖσαν καρποφόρον εἰς ἀνασυγκρότησιν καί ἀνάδειξιν τῆς Σχολῆς. Ἡ Αὐτοῦ Σεβασμιότης ἐπέμεινε, καί ἡ Ἐφορία ἐδέχθη μετά λύπης τήν παραίτησιν, καί ἐξέφρασε θερμάς εὐχαριστίας εἰς αὐτήν διά τήν εὔορκον καί γόνιμον ὑπηρεσίαν της πρός τήν Σχολήν κατά τό τετραετές διάστημα τῆς ἐνασκήσεως τῶν καθηκόντων τῆς Σχολαρχίας».
Ἡ Σχολαρχία τῆς Ί. Θεολογικῆς Σχολῆς Χάλκης, Παραίτησις τοῦ Μητροπολίτου Ἰκονίου ἄπό της Σχολαρχίας, Ὀρθοδοξία, τόμ. 30, 1955, σέλ. 313.