Η Τουρκική κυβέρνηση κλείνει τη ΙΘΣΧ για Πολιτικούς Λόγους

Τό καίριο καί ὀδυνηρό διά τήν Ἐκκλησία, πλῆγμα κατά τῆς Σχολῆς ἐπέφερεν ἡ ἐντελῶς ἄδικος καί ἡ ἄνευ βασικῶν νομικῶν ἐρεισματων ἀπόφαση τῆς Κυβερνήσεως, νά συμπεριλάβῃ κατά τό ἔτος 1971, εἰς τόν νόμον περί ἀπαγορεύσεως τῆς λειτουργίας τῶν ἰδιωτικῶν Πανεπιστημιακῶν Σχολῶν, πού εἶχον μόλις μίαν ἱστορίαν ἱδρύσεως ἑπτά περίπου ἐτῶν, καί τήν ἀπό 127 ἤδη ἐτῶν λειτουργοῦσα Θεολογική Σχολή τῆς Χάλκης, ἐρχομένη οὕτως εἰς πλήρη ἀντίθεση πρός τό ἄρθρο 3 τοῦ ἀπό τοῦ ἔτους 1951 διά Κυβερνητικῆς ἀποφάσεως ἐγκριθέντος καί ἰσχύοντος Κανονισμοῦ λειτουργίας τῆς Σχολῆς, τό ὅποιον σαφῶς ὁρίζει αὐτήν, ὡς ἀνωτέρά καί ὄχι ὡς ἀνωτάτη: «Ἡ Σχολή ἁπαρτίζεται ἐκ τριταξίου Λυκειακοῦ Τμήματος καί ἐκ τετραταξίου Εἰδικοῦ Θεολογικοῦ Τμήματος. Οἱ ἀποφοιτῶντες ἐκ τοῦ Θεολογικοῦ Τμήματος λογίζονται λαβόντες μόρφωσιν ἰσοβάθμιον πρός τήν διδομένην ὑπό Σχολῶν Εἰδικότητος, παρεχουσῶν μόρφωσιν ἑνός τουλάχιστον ἐπί πλέον ἔτους ὑπέρ τήν Λυκειακήν... »16.

Ἡ Σχολή κατονομάζεται, ὡσαύτως, ὡς ἀνωτέρα ἐπαγγελματική καί ὄχι ὡς πανεπιστημιακή καί εἰς τό ὑπό τοῦ Ὑπουργείου ἐπί τῆς Παιδείας κεκυρωμένο καί παρεχόμενο εἰς τούς ἀποφοίτους τοῦ Θεολογικοῦ αὐτῆς Τμήματος Πτυχίο, εἰς τό ὁποῖον, ἀφοῦ ἀναφέρεται ὃτι ὁ εἰς αὐτό φοιτῶν μετά τήν συμπλήρωσιν τοῦ τετραετοῦς κύκλου τῶν σπουδῶν του καί μετά τήν ὑποβολήν του εἰς τάς πτυχιακάς ἐξετάσεις, ἀπεφοίτησεν ἀπό τήν Σχολήν μέ τήν ἀνάλογο πρός τήν ἐπίδοσή του βαθμολογία, ἀκολούθως, εἰς εἰδικήν εἰς τό Πτυχίον παράγραφον καταγράφονται ἐπί λέξει καί τονίζονται τά ἑξῆς:

«Συμφώνως πρός τόν Κανονισμόν, ὁ ὁποῖος ἐνεκρίθη ὑπό τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, διά τῆς ὑπό ἡμερομηνίαν 25.9.1951 καί ὑπ' ἀριθμόν 15 ἀποφάσεως αὐτοῦ, οἱ ἀπόφοιτοι τοῦ Θεολογικοῦ Τμήματος θεωροῦνται, ὡς λαβόντες μεταλυκειακήν ἐκπαίδευσιν ἑνός ἔτους, ἀνάλογον μέ ἐκείνην τήν ὁποίαν παρέχουν αἱ ἐπαγγελματικαί Σχολαί»17.

Παρά τήν μή χορήγησιν εἰς τήν Σχολήν πανεπιστημιακῆς ἰσοτιμίας ὑπό τοῦ Ὑπουργείου ἐπί της Παιδείας διά τοῦ παρασχεθέντος νέου Κανονισμοῦ λειτουργίας της, τό ἔτος 1951, διότι μία τοιαύτη χορήγησις, κατά τήν ρητήν δήλωσιν τῶν ἁρμόδιων αὐτοῦ πρός τόν Μητροπολίτην Ἰκονίου Ἰάκωβον κατά τάς μετ' αὐτῶν ἐπαφάς του διά τήν ἔγκρισίν του εἰς τήν Ἄγκυραν, ἀντέκειτο πρός τό Σύνταγμα τῆς Χώρας, πού ἐπιτρέπει τήν λειτουργίαν κρατικῶν μόνον πανεπιστημίων, καί παρά τήν μή ἀναγνώρισίν της ὡς τοιαύτης, καί ὅταν ἀκόμη, διά τῆς τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου τούτου τοῦ Συντάγματος, ἐπετράπη ἡ ἵδρυσις ἰδιωτικῶν Πανεπιστημίων, κατά τήν δεκαετίαν τοῦ 1960, ἐν τούτοις αἱ πλεῖσται Πανεπιστημιακαί Θεολογικαί Σχολαί, ἡμέτεραι καί ξέναι ἐν Εὐρώπη καί εἰς τάς Η. Π. Α., ἀνεγνώριζον τήν Σχολήν ὡς τοιαύτην, ἀποδεχόμεναι τούς ἀποφοίτους της διά μεταπτυχιακάς σπουδάς μετά τήν προσκόμισιν τοῦ καταλόγου μέ τόν κύκλον τῶν μαθημάτων, τά ὁποῖα παρηκολούθησαν εἰς αὐτήν ἐπί μίαν τετραετίαν18.

Τοῦτο ἀποδεικνύεται ἀπό τόν μεγάλον ἀριθμόν τῶν ἀποφοίτων τῆς Σχολῆς, οἱ ὁποῖοι εἴτε ὡς ὑπότροφοι τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, μέ σκοπόν νά ἐνταχθοῦν ἀργότερον εἰς τό σῶμα τοῦ Συλλόγου τῶν καθηγητῶν τῆς Σχολῆς, εἴτε καί ὡς ὑπότροφοι ἄλλων Ἐκκλησιαστικῶν Ὀργανισμῶν καί Πανεπιστημίων, ἐσυνέχισαν τάς μεταπτυχιακάς των σπουδάς καί κατέχουν σήμερον καθηγητικάς θέσεις εἰς διαφόρους πανεπιστημιακάς, Ὀρθοδοξους καί μή, Θεολογικάς Σχολάς, ἀνά τόν κόσμον.

Ἡ κατ' ἀρχήν ἀναγνώρισις τῆς Πανεπιστημιακῆς ἰσοτιμίας τῆς ἡμετέρας κατά Χάλκην Θεολογικῆς Σχολῆς ὑπό τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν ἐγένετο μετά τριετίαν ἀπό τῆς ἀναδιοργανώσεώς της, τόν Φεβρουάριον τοῦ 195419, διά γράμματος πρός τήν Σχολαρχίαν τοῦ ἐκ τῶν καθηγητῶν τῆς ὡς ἄνω Σχολῆς Ἀμίλκα Ἀλιβιζάτου. Τό γράμμα τοῦτο παρ' ὃλας τάς προσπαθείας δέν κατέστη δυνατόν ν' ἀνεύρῃ ὁ γράφων εἰς τό Ἀρχεῖον τῆς Σχολαρχίας, λόγῳ δυσχερειῶν εἰς τήν ἀναδίφησιν αὐτοῦ μετά ἀπό τήν ἐξαναγκαστικήν ἀναστολήν τῆς λειτουργίας τῆς Σχολῆς, πρό δυό καί πλέον δεκαετιῶν, διό καί θά περιορισθῇ εἰς τό νά παρουσίασῃ τό περιεχόμενο αὐτοῦ ἀπό τό Πρακτικόν τῆς Συνεδρίας τοῦ Καθηγητικοῦ Συλλόγου, τῆς 10ης Φεβρουαρίου 1954, κατά τήν ὁποίαν ἐγένετο ἡ ἀνάγνωσις αὐτοῦ καί ἐλήφθησαν αἱ δέουσαι ἐπί τοῦ περιεχομένου τοῦ ἀποφάσεις.

«Θέμα 2. Ἀναγινώσκεται γράμμα τοῦ ἐκ τῶν Καθηγητῶν τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν κ. Ἀμίλκα Ἀλιβιζάτου, γράφοντος κατ' ἐντολήν τοῦ Καθηγητικοῦ Συλλόγου τῆς ἐν λόγῳ Σχολῆς καί ἀνακοινουμένου ὅτι ἐξ ἀφορμῆς γράμματος τῆς Σχολαρχίας ἐπί περιπτώσεως μετεγγραφῆς μαθητοῦ τῆς ἡμετέρας Σχολῆς εἰς τήν Σχολήν τοῦ Πανεπιστημίου ἀπησχόλησε τόν Καθηγητικόν Σύλλογον τό ἀφ' ἑαυτοῦ προβαλλόμενον ζήτημα τῆς ἀναγνωρίσεως τῆς ἡμετέρας Σχολῆς ὡς ἰσοτίμου Πανεπιστημιακῆς, ἥτις καί διά τούς ἀναφερομένους λόγους, ἐγένετο κατ' ἀρχήν, ὑποδεικνύοντος δ' ὅπως πρός κατοχύρωσιν τοῦ κύρους τούτου θά ἔδει, ἵνα οἱ ἀπό τοῦδε ἐκλεγόμενοι Καθηγηταί τῆς Σχολῆς κέκτηνται καί Ὀρθόδοξον Διδακτορικόν Δίπλωμα καί παρέχωσι καί γραπτά δείγματα τῆς ἐπιστημονικῆς ἱκανότητος καί ὡριμότητος αὐτῶν, πρός τόν σκοπόν δέ τοῦτον συναποστέλλοντος καί ἕν ἀντίτυπον τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, ἵνα ἐπί τῇ βάσει αὐτοῦ κάταρτισθῇ ἐν καιρῷ κανονισμός ἀναδείξεως διδακτόρων καί εἶτα ἐκλογῆς ὑφηγητῶν καί καθηγητῶν.

Ὁ Καθηγητικός τῆς Σχολῆς Σύλλογος μετά πολλῆς τῆς ἱκανοποιήσεως λαμβάνει γνῶσιν της ὡς ἄνω ἀναγνωρίσεως τοῦ ἰσοτίμου τῆς ἡμετέρας Σχολῆς καί ὑπό της Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, ἀποκαθισταμενου οὕτω πλήρως ἐν Ἑλλάδι τοῦ κύρους τῆς ἡμετέρας Σχολῆς, ἀποδεχόμενος δέ καί τάς λοιπἀς ἐν τῷ ὡς ἄνω γράμμάτι εἰσηγήσεις φρονεῖ, ὅτι κατόπιν τῆς τελευταίας ἀναδιοργανώσεως τῆς Σχολῆς καί τῆς συμπληρώσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν καθηγητῶν αὐτῆς, καιρός εἶναι πλέον ὅπως καί ἡ Σχολή ἡμῶν συμμορφουμένη πρός τά ἐν πάσαις ταῖς Πανεπιστημιακαῖς Σχολαῖς ἰσχύοντα καθιερώσῃ καί αὕτη καί διορίζῃ τούς καθηγητάς αὐτῆς ἐπί τῇ βάσει διατάξεων, προβλεπουσῶν τήν ὑποβολήν ἀπό μέρους τῶν ὑποψηφίων γραπτῶν δειγμάτων τῆς ὡριμότητος καί ἱκανότητος αὐτῶν καί πρός τῷ ἀπονεμομένῳ τοῖς ἀποφοίτοις αὐτῆς τίτλῳ τοῦ Διδασκάλου τῆς Ὀρθοδοξου Θεολογίας καταρτίσῃ Κανονισμόν ἀπονομῆς ὑπ' αὐτῆς καί τοῦ τίτλου τοῦ Διδάκτορος, πρός ὅν σκοπόν καί καταρτίζει Ἐπιτροπήν ἐκ τοῦ ἐλλογιμ. κ. Ἐμμανουήλ Φωτιάδου καί τῶν Ἱερολ. Διακόνου Χρυσοστόμου Κωνσταντινίδου καί ἐλλογιμ. κ. Βασιλείου Ἀναγνωστοπούλου, ἥντινι ἀνατίθησιν τό ἔργον τῆς μελέτης καί τοῦ καταρτισμοῦ τῶν ὡς ἄνω σχετικῶν κανονισμῶν»20.

Ὁ ὑπό τῆς ὡς ἄνω Ἐπιτροπῆς καταρτισθείς Κανονισμός περί τοῦ Διδακτικοῦ Προσωπικοῦ τοῦ Θεολογικοῦ Τμήματος τῆς Σχολῆς, μελετηθείς κατ' ἰδίαν ὑπό τοῦ συνόλου τῶν καθηγητῶν τοῦ ὡς ἄνω Τμήματος καί συζητηθείς κατά τήν συνεδρίαν τῆς 8ης Φεβρουαρίου 1955 ἐν ὁλομελείᾳ τοῦ Καθηγητικοῦ Συλλόγου ἐνεκρίθη καί ἐπεκυρώθη ὑπ' ἀὐτοῦ21.

Αἱ δυσχέρειαι ὅμως αἱ ὁποῖαι προέκυψαν, ἐξ ἀφορμῆς τῶν ἤδη μνημονευθεισῶν δυσμενῶν πολιτικῶν ἐξελίξεων, εἰς τήν λειτουργίαν τῆς Σχολῆς, μέ τήν ἐπιβολήν ὑπό τῶν ἁρμοδίων πλείστων περιοριστικῶν εἰς αὐτήν μέτρων, παρά τάς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ αὐτῆς, δέν ἐπέτρεψαν τήν ἐφαρμογήν τοῦ Κανονισμοῦ περί τοῦ Διδακτικοῦ Προσωπικοῦ τοῦ Θεολογικοῦ Τμήματος τῆς Σχολῆς εἰς περιπτώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀνέκυψαν κατά τήν δεκαετίαν τοῦ 1960.

Παρά τάς δυσκολίας αὐτἀς, τάς ὁποίας ἀντιμετώπιζεν ἡ Σχολή καί παρά τήν ὑπερβολικήν ἐλάττωσιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν σπουδαστῶν της, λόγω τοῦ ἀπαγορευτικοῦ μέτρου προσελεύσεως αὐτῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, κατά τά ἑπτά τελευταῖα ἔτη πρό τῆς ἐξαναγκαστικῆς ἀναστολῆς τῆς λειτουργίας της, ἐξηκολούθησεν, πάσῃ θυσία, τήν κανονικήν ἐφαρμογήν καί συνέχισιν τοῦ κύκλου τῶν θεολογικῶν σπουδῶν εἰς τό ἀκαδημαϊκόν ἐπίπεδον, τό ὁποῖον καθιέρωσεν ἀπό τῆς ἀναδιοργανωσεώς της καί τῆς ἐνάρξεως τῆς νέας περιόδου λειτουργίας της, κατά τό ἔτος 1951, καθώς καί τήν διατήρησιν τῆς πανεπιστημιακῆς αὐτῆς ἰσοτιμίας μέ τάς ἐν τῷ ἐξωτερικῷ πανεπιστημιακάς Θεολογικάς Σχολάς.

Μετά πάροδον δώδεκα ἔτων ἀπό τήν κατ' ἄρχην ἀναγνώρισιν τῆς ἰσοτιμίας ταύτης ὑπό τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, τό ἔτος 1954, ὡς ἤδη προανεφέρθη, ἡ Κοσμητεία αὐτῆς, ἀνταποκρινομένη εἰς αἴτημα τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου τό ἔτος 1966, ὅπως ἀποφανθῇ περί τῆς πανεπιστημιακῆς ἰσοτιμίας τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τῆς Χάλκης ἐπανεβεβαίωσεν αὐτήν.

Κανονισμός Ἱερᾶς θεολογικῆς Σχολῆς Χάλκης, Ἴσταμπουλ 1953, σέλ. 5.
Κείμενο πτυχίου
Ἡ ἀναγνώρισις τῆς Πανεπιστημιακῆς αὐτῆς ἰσοτιμίας τῆς Σχολῆς εἰς τό ἐξωτερικόν ἦτο ἐν γνώσει τῶν ἁρμοδίων τοῦ Ὑπουργείου ἐπί τῆς Παιδείας, εἰς τήν Ἄγκυραν, ὡς διεπιστώθη ἀπό ἀναφοράν εἰς αὐτήν τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ ἐπί τῶν Μειονοτικῶν Σχολῶν πρός τόν Σχό- λάρχην τῆς Σχολῆς Μητροπολίτην Σταυρουπόλεως Μάξιμον καί πρός τόν γράφοντα, κατά τήν συνάντησιν μετ΄ αὐτοῦ εἰς τήν Ἄγκυραν, τόν Φεβρουάριον τοῦ 1963, μετά ἀπό ἀπόφασιν τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, πρός συζήτησιν τοῦ θέματος τῆς ἰσοτιμίας τῶν ἐν Ἑλλάδι Ἐκκλησιαστικῶν Σχολῶν καί δή τῆς Ἀθωνιάδος πρός τά Δημόσια ἐκεῖ Λύκεια καί τῆς ἀξιώσεως τῆς ἐν λόγω Διευθύνσεως νά προσκομίζουν Πτυχίον Δημοσίου Λυκείου διά τήν ἐγγραφήν των εἰς τήν ἡμετέραν Θεολογικήν Σχολήν, καθώς καί ἄλλων θεμάτων, τά ὁποῖα προέκυψαν ἀπό ὁρισμένους περιορισμούς, πού ἐπεβλήθησαν καί ἐδυσχέραινον τό ἐκπαιδευτικόν ἔργον καί τήν ἀποστολήν τῆς Σχολῆς.
Τό θέμα τῆς ἀναγνωρίσεως τῆς Πανεπιστημιακῆς ἰσοτιμίας τῆς Σχολῆς ἐθίγη τό πρῶτον καί συνεζητήθη εἰς γενικᾶς γραμμάς εἰς κοινήν συνεδρίαν τῶν καθηγητῶν τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καί τῶν καθηγητῶν τοῦ Θεολογικοῦ Τμήματος τῆς ἡμετέρας Σχολῆς ὑπό τήν προεδρείαν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Ἀθηναγόρου, ἡ ὁποία ἐπραγματοποιήθη εἰς τήν Σχολήν, τήν 26ην Ἀπριλίου 1952, μέ τήν εὐκαιρίαν τῆς ἐπισήμου ἐπισκέψεως αὐτῶν εἰς τό Οἰκουμενικόν Παριαρχεῖον, ὡς φιλοξενουμένων αὐτοῦ.
Οἱ μετέχοντες τῆς ἐπίσκεψεως αὐτῆς καί συμμετασχόντες εἰς τήν ὡς ἄνω κοινήν συνεδρίαν ἦσαν: ὁ Πρύτανις τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν Κ. Μουτούσης, Π. Τρεμπέλας, Κοσμήτωρ τῆς Θ. Σχολῆς, Γ. Σωτηρίου, Γρ. Παπαμιχαήλ, Δ. Μπαλάνος, Ν. Λούαρης, Β. Βέλλας, Ί. Καρμίρης, Κ. Μπόνης, Γέρ. Κονιδάρης καί Α. Φυτράκης.
"Ἄφιξις Καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, Ἀπόστολος Ἀνδρέας, ἔτος Ἅ, 1952, ἀριθμ. 44 σέλ. Ί. Θεολογική Σχολή Χάλκης. Ἤ εἰς τήν Σχολήν ἐπίσκεψις τῆς Α.Θ. Παναγιότητος. Μετά τῶν κ.κ. Πρυτάνεως καί Καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, Ἀπόστολος Ἀνδρέας, ἔτος Ἅ, 1952, ἀριθμ. 46, σέλ.
Κώδιξ Πρακτικῶν Συνεδριῶν Συλλόγου Καθηγητῶν τοῦ Θεολογικοῦ Τμήματος τῆς Σχολῆς, τὀμ. Α' σελ. 32-33.
Ἔνθ. ἀνωτ. σελ. 47-52.